Batterijsysteem Energiecampus Leeuwarden: van zonnepark naar flexibele energiehub

Het hart van de Energiecampus Leeuwarden ligt op de voormalige vuilstort Schenkenschans. Waar vroeger bouw- en sloopafval werd gestort, staan nu onder andere het circulair gebouwde Energie Kenniscentrum en een zonnepark. De locatie is daarmee letterlijk veranderd van stortplaats naar een innovatieve omgeving waar duurzame energieoplossingen in de praktijk worden gebracht. Het project laat zien hoe samenwerking tussen ontwikkelaar, technologiepartner en zonnepark leidt tot concrete oplossingen voor de energietransitie in de regio.

Een zonnepark verdient een groot deel van de dag nauwelijks aan zijn eigen stroom. Rond het middaguur, als de zon het hardst schijnt, is er zoveel aanbod dat de prijs wegzakt - soms tot vrijwel niets. Precies op het moment dat het park het meest produceert, is die productie het minst waard.

Dat zet het verdienmodel van zonneparken onder druk. Een batterijsysteem kan dat opvangen, maar alleen als de aansturing klopt.

Voor dit project speelden een paar concrete uitdagingen:

• De zon van de middag ging verloren op het moment dat die het minst opleverde, terwijl de vraag juist 's avonds piekt.
• Het regionale net van netbeheerder Liander ontlasten.
• Het batterijsysteem moet niet alleen zonnestroom kunnen verschuiven, maar ook actief kunnen reageren op wat er op het elektriciteitsnet gebeurt. Daarmee wordt het systeem onderdeel van een veel dynamischer speelveld van energiehandel, congestiemanagement en net stabilisatie.

De batterij van 2 MW / 4 MWh is gekoppeld aan het zonnepark en aangesloten op het inkoopstation van de Bio-LNG-installatie op de Energiecampus. Het systeem is niet voor één taak ontworpen. Dezelfde batterij slaat zonnestroom op, reageert op marktprijzen en stelt flexibiliteit beschikbaar voor het net.

• Zonnestroom verschuift naar het juiste moment. Op het middaguur, wanneer de zon volop schijnt en stroom weinig waard is, wordt de energie opgeslagen in plaats van terug te vloeien. Ze komt weer beschikbaar tijdens de avondpiek. Dat dempt de pieken op het net en haalt meer waarde uit dezelfde zon.
• De toepassing gaat verder dan het verschuiven van zonnestroom. Binnen het EMS is ook functionaliteit voor netbalancering (FCR) gebouwd en in gebruik genomen: de batterij reageert automatisch en razendsnel op schommelingen in de netfrequentie en helpt zo het elektriciteitsnet stabiel te houden.
• Het systeem draagt bij aan een stabieler en toekomstbestendig energiesysteem.

Het zonnepark produceert nog steeds dezelfde zonnestroom. Maar dankzij 4 MWh opslag en EMS aansturing hoeft die energie niet meer per definitie het net op zodra ze wordt opgewekt. Het systeem creëert ruimte om te wachten, te verschuiven en te reageren: op de zon, op de markt en op wat het elektriciteitsnet op dat moment nodig heeft.

Wat dit project laat zien, is dat de waarde in de aansturing zit. De batterij staat er jarenlang, terwijl energiemarkten, netbeperkingen en verdienmodellen blijven veranderen. De waarde van het systeem wordt niet alleen bepaald door het aantal MW of MWh dat op dag één wordt geplaatst, maar ook door de mogelijkheid om de batterij gedurende zijn levensduur voor verschillende toepassingen in te zetten.